
Domates bitkisi bakımı: bahçede domates nasıl yetiştirilir?
Proverim ziraat ekibi · Güncelleme: 18 Kasım 2026
Bahçede domates bakımının 6 adımı
Domates bitkisi bakımı mevsim boyunca süren küçük işlerdir. Her birinin zamanı vardır; geç kalınan iş sonradan telafi edilemez.
011. Yer seçimi: güneş ve süzek toprak
Günde en az 6–8 saat güneş alan, rüzgârdan biraz korunaklı bir köşe seçin. Domates derin, geçirgen, organik maddece zengin tınlı toprağı sever; suyun göllendiği çukur yerden kaçının. Geçen yıl domates, biber, patlıcan ya da patates olan yere üst üste dikmemek toprağı dinlendirir.
022. Toprak hazırlığı
Toprağı derin işleyin; sonbaharda iyi yanmış ahır gübresi ya da kompost karıştırmak ideal. Toprak pH'ı 5–7 arasında domates rahat eder. Fazla kireçli bahçede ölçüm yaptırmadan kireç ya da kükürt eklemeyin; böyle toprakta genç yapraklar damar arasından sararıyorsa demir ve çinko eksikliğine bakın.
033. Dikim aralığı
Sırık (uzayan) çeşitlerde sıra arası 60–80 cm, sıra üzeri 50–60 cm; yere yayılan bodur çeşitlerde sıra arası daha geniş (yaklaşık 140 cm), sıra üzeri 40–50 cm bırakılır. Sık dikilen bitki havasız kalır, yaprak geç kurur.
044. Sırık ve bağlama
Bitki 30–35 cm'ye ulaşınca, ikinci çapayla birlikte sırık dikilir. Sırığı kökü yaralamamak için gövdeden bir karış kadar uzağa çakın; gövdeyi büyüdükçe aralıklarla, sekiz şeklinde gevşek bir bağla sırığa tutturun. Tel ve ip sistemleri de aynı işi görür.
055. Koltuk alma
Yaprak ile ana gövde arasından çıkan sürgüne koltuk denir. Sırık domateste koltuklar küçükken, parmak boyunu geçmeden, sabah bitki dolgunken elle kırılır. Bodur çeşitlerde koltuk alınmaz; yalnız toprağa değen alt yapraklar temizlenir. Ayrıntı: domateste koltuk alma ve budama.
066. Malç ve çapa
Dikimden yaklaşık 2 hafta sonra ilk, 2–3 hafta sonra ikinci çapa yapılır; bu sırada boğaz doldurulur, kaymak tabaka kırılır. Sonra toprağa saman, sap ya da kompost serin: malç nemi tutar, ot çıkışını azaltır, sıçrayan çamurun yaprağa değmesini engeller.
Bahçede domates nasıl sulanır?
Bahçede domatesin suyu yapraktan değil dipten verilir. Damla hortum ya da karık en iyisidir; yağmurlama yaprağı ıslatır ve tavsiye edilmez. Akşam yerine sabah sulamak gece boyunca ıslak kalan yaprağı azaltır.
Kural basittir: az az sık değil, derin ve düzenli. Kökün aşağı inmesi için su her seferinde kök bölgesinin tamamını ıslatmalı, sonra yüzey biraz kurumalı. Kurak dönemde toprağın bir kurak bir ıslak olması meyvede çatlamanın ve meyve ucu kararmasının en sık nedenidir. Toprağa elinizle bakın: 5 cm altı nemliyse bekleyin.
Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi'nin domates broşürü suya en duyarlı dönemleri çimlenme, çiçeklenme ve meyve oluşumu olarak sayar; aşırı ıslak, ağır topraklarda ise bitkinin zorlandığını vurgular. Ayrıntılı sulama takvimi için domates sulama sayfasına bakın.

Sırık domates mi, yer domatesi mi?
Sırık (uzayan) domates
- Boyu sezon boyunca uzar; sırık ve bağlama ister
- Tek ya da çift gövdeye budanır, koltuk alınır
- Meyve yerden yüksekte, temiz kalır
- Uzun süre hasat verir; küçük bahçeye uygundur
Yer (bodur) domates
- Belli bir boyda durur, yana yayılır
- Koltuk alınmaz; budama çok azdır
- Meyveler kısa sürede topluca olgunlaşır
- Salçalık ve konservelik için pratiktir; geniş alan ister
Domates bitkisi bakım takvimi
Aşağıdaki takvim açıkta, ilkbahar dikimine göredir; bölgenize göre birkaç hafta kayabilir.
| Dönem | Bahçede iş | Dikkat |
|---|---|---|
| Dikim (don geçince) | Fideyi derin dikin, can suyunu verin | Toprak ve hava 12–15 °C olmalı; bölgeye göre dikim zamanı, fide dikimi |
| Dikimden 2 hafta sonra | 1. çapa, ot temizliği | Kökü yaralamadan yüzeysel çapalayın |
| Bitki 30–35 cm | 2. çapa, boğaz doldurma, sırık | İlk bağ gevşek; gövde kalınlaşacak |
| Çiçeklenme | Koltuk alma, malç | Sıcak 35 °C'yi aşarsa çiçek dökülebilir |
| Meyve tutumu ve büyüme | Düzenli derin sulama, besleme | Düzensiz sulama çatlak yapar |
| Hasat | Kızaran meyveyi saplı toplayın | Alt yaşlı yaprakları temizleyin |
Domates fidesine ne iyi gelir?
Domates fidesine en iyi gelen şey güçlü bir başlangıçtır: sıcak toprak, dikimde bol can suyu, ilk haftalarda gölgesiz güneş ve kökün nefes alabileceği gevşek toprak. Taze hayvan gübresi, kökün dibine konan yoğun kimyasal gübre ya da sürekli ıslak toprak ise fideyi geriletir.
Dikimden sonraki ilk 2–3 hafta kökün toprağa tutunma dönemidir. Bu dönemde yapraktan çok köke yatırım yapın; kök kurulursa çiçek ve meyve arkadan gelir. Verimi bütün sezona yaymak için ne yapılması gerektiğini domates verimi nasıl artırılır sayfasında anlattık.

Sık sorulanlar
Domates fidesine kahve telvesi, yumurta kabuğu iyi gelir mi?
Kahve telvesi ve yumurta kabuğu az miktarda kompostla karıştırılırsa toprağa organik madde katar ama tek başına fideyi beslemez. Yumurta kabuğu çok yavaş çözündüğü için meyve ucu kararmasına hızlı bir çare değildir; asıl çözüm düzenli sulamadır.
Toprağın altındaki 5 işçi
Bahçe toprağında besin çoğu zaman vardır ama bitkinin alabileceği hâlde değildir. Proverim Mikrobiyal Gübre (Bakanlık lisanslı, Tescil 2022TO2638; mL'de 5×10⁶ KOB) 5 Bacillus türüyle kökün bu besine ulaşmasına yardım eder; gübrenin yerini almaz, onu köke taşır.
Bağımsız araştırma (farklı suşlar): Yunanistan'da domates tarlasında bu türler ayrı ayrı denendiğinde bitki başına verim kontrole göre B. licheniformis ile %51,9, B. subtilis ile %45,9 arttı; dört türde ortalama meyve ağırlığı %26,8–30,7 yükseldi (Katsenios ve ark., 2021). Sonuçlar o çalışmadaki suşlara ve koşullara aittir.
- Daha çok kök: B. subtilis yan ve kılcal kök oluşumunu destekler
- Bağlı besin serbest: B. megaterium bağlı fosforun çözülmesine, B. licheniformis potasyum alımına yardım eder
- Sıcak günlerde destek: B. pumilus ACC deaminaz ile stres etilenini dengelemeye yardımcı olur
- Saksı ve bahçe: dikimden ilk meyveye kadar her saksıya ayda bir toprağa 50 mL (can suyuna), yaprağa 30 mL (pülverizatörle), sabah erken ya da akşamüstü
- Büyük bahçe: topraktan 1 L / 200 L su (2 dekara kadar), yapraktan 1 L / 300 L su (3 dekara kadar); kimyasal gübre ve ilaçla aynı kapta karıştırılmaz

Sık sorulanlar
Sorunuz yoksa domatesinizin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderin, ziraat mühendisimiz baksın.
WhatsApp'tan sorDomates bitkisi bakımı nasıl yapılır?
Domates bitkisi bakımı; güneşli yere dikim, iki kez çapa ve boğaz doldurma, 30–35 cm boyda sırık, düzenli koltuk alma, malç ve dipten düzenli sulamadan oluşur. Hasat başlayınca yaşlı alt yapraklar temizlenir.
Domates bitkisi nasıl yetiştirilir?
Domates bitkisi, don tehlikesi geçip toprak 12–15 °C'ye ısınınca dikilen sağlıklı fideyle, güneşli ve süzek toprakta, düzenli sulama ve dengeli beslemeyle yetiştirilir. Sırık çeşitler bağlanıp koltukları alınarak tek gövdede büyütülür.
Domates fideleri arası kaç cm olmalı?
Sırık domateste sıra arası 60–80 cm, sıra üzeri 50–60 cm bırakılır; yere yayılan bodur çeşitlerde sıra üzeri 40–50 cm, sıra arası daha geniş tutulur. Sık dikilen bitki havasız kalır, yaprak geç kurur ve salkımlar küçük kalır.
Domates bitkisi kaç günde bir sulanır?
Bahçede domates sıcak yaz günlerinde genellikle birkaç günde bir, derin olarak sulanır; kumlu toprakta daha sık, killi toprakta daha seyrek. Gün saymak yerine 5 cm derinlikteki toprağın nemine bakmak en doğrusudur; ayrıntı domates sulama sayfasında.
Domates bitkisi suyu sever mi?
Domates suyu sever ama ıslak toprağı sevmez. Toprak derin ve eşit nemli olmalı; sürekli göllenen toprakta kök havasız kalır ve bitki sararır.
Domates bitkisi kaç derecede donar?
Domates bitkisi 0 °C civarında don zararı görmeye başlar; sıcaklık -2/-3 °C'ye inerse bitki tamamen ölür. 10 °C altında ise büyüme durma noktasına kadar yavaşlar; bu yüzden fide son don geçtikten sonra dikilir.
Domates koltuğu ne zaman alınır?
Domates koltuğu küçükken, parmak boyunu geçmeden, sabah saatlerinde elle kırılarak alınır. Geç kalınan kalın koltuk makasla kesilir ve bitkide büyük yara bırakır; ayrıntı koltuk alma ve budama sayfasında.
Domatese sırık ne zaman dikilir?
Domatese sırık, bitki 30–35 cm boya ulaşınca, ikinci çapayla birlikte dikilir. Dikimle aynı anda sırık çakmak da olur; böylece sonradan köke zarar verme riski kalmaz.
Domates iyi verim almak için ne yapmalı?
Domatesten iyi verim için güçlü kökle başlamak, suyu düzenli vermek ve bitkiyi koltuklarla yormamak gerekir. Bahçede bu üçü yerindeyse verim büyük ölçüde gelir; tarla ölçeğindeki ayrıntılar verim sayfasında.
Bunlar da işinize yarar




Kaynaklar
- Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi. Domates Yetiştiriciliği (broşür, 2025). https://www.sanliurfa.bel.tr/uploads/2025/20250613141229-96547-39631.pdf
- Katsenios, N. ve ark. (2021). Evaluation of Plant Growth Promoting Bacteria Strains on Growth, Yield and Quality of Industrial Tomato. Microorganisms 9: 2099. https://doi.org/10.3390/microorganisms9102099
- University of New Hampshire Extension. Growing tomatoes (container ve bahçe önerileri). https://extension.unh.edu/node/4797