Domates fidesi dikimi nasıl yapılır? Can suyundan ilk haftaya
Proverim ziraat ekibi · Güncelleme: 18 Kasım 2026

Domates fidesi ne zaman dikilir?
Takvimden çok termometreye bakın. Domates soğuğa dayanıksızdır: sıcaklık -2/-3 °C'ye inerse bitki tamamen ölür, 10 °C altında ise büyüme durur gibi yavaşlar. Fide genellikle tohum ekiminden 7–8 hafta sonra, 15–20 cm boydayken dikime hazırdır. Ay ay bölge takvimi: domates ne zaman dikilir.
| Yetiştirme şekli | Dikim zamanı | Not |
|---|---|---|
| Açıkta, sahil (Akdeniz, Ege) | Mart–Nisan | Geç don riskini yerel tahminden takip edin |
| Açıkta, Güneydoğu | Şubat sonu–Mart başından itibaren (Şanlıurfa) | Erken dikimde gece örtüsü hazır olsun |
| Açıkta, iç ve doğu bölgeler | Mayıs (son dondan sonra) | Toprak 12–15 °C'ye ısınmadan dikmeyin |
| Sera | Ağustos–Eylül, Ekim veya Ocak–Şubat | Döneme göre: serada domates |
| Balkon / saksı | Gece soğukları bitince (çoğu yerde Nisan sonu–Mayıs) | saksıda domates |
Domates fidesi dikimi adım adım
Sağlam fide seçin
4–5 gerçek yapraklı, koyu yeşil, gövdesi kalem kalınlığına yakın, kökü viyolü sarmış ama kahverengileşmemiş fide alın. Çiçek açmış, sararmış ya da ipince uzamış fide dikimden sonra geç toparlanır.
1–2 hafta alıştırın
Seradan gelen fideyi her gün biraz daha uzun süre dışarıda, güneşte ve rüzgârda tutun. Bu alıştırma yapılmazsa ilk güneşli gün yaprak yanar, fide solar.
Toprağı ve saati hazırlayın
Dikimden önce toprak işlenmiş, tavında olmalı. Dikimi öğle sıcağında değil, akşamüstü ya da bulutlu bir günde yapın; fide geceyi serinde geçirip toparlanır.
Derine dikin
Domates gömülen gövdeden yeni kök çıkarır. Alt yaprakları alıp gövdenin bir kısmını toprağa gömün; uzamış fidede gövdeyi yan yatırarak dikmek kök alanını büyütür. Sırık çeşitte sıra arası 60–80 cm, sıra üzeri 50–60 cm bırakın.
Toprağı bastırın, can suyunu verin
Fidenin çevresindeki toprağı elle bastırarak kök ile toprak arasındaki hava boşluğunu kapatın. Hemen ardından kök bölgesini tamamen ıslatacak bol can suyu verin. Proverim'i bu suya katın: saksıda her saksıya ayda bir 50 mL, tarlada 1 L / 200 L su.
İlk haftayı izleyin
Toprak yüzeyi kurudukça hafifçe sulayın, ama sırılsıklam bırakmayın. İlk 2–3 gün öğle saatinde hafif sarkma normaldir; akşam toparlanıyorsa kök tutunuyordur. Sırık çeşitte birkaç hafta sonra koltuklar çıkmaya başlar; koltuk alma zamanını kaçırmayın.
Domates fidesi can suyu nedir, neden bu kadar önemli?
Can suyu, fidenin dikildiği gün verilen ilk ve bol sudur. İki işi vardır: kök topunu çevredeki toprağa yapıştırır ve fidenin ilk günlerdeki su ihtiyacını karşılar. Az verilen can suyu yalnız yüzeyi ıslatır, kök topu kuru kalır; fide de dikimden 1–2 gün sonra solar.
Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi'nin domates broşürü de dikimde can suyunun yeteri kadar verilmesini ilk kural olarak yazar. Pratik ölçü: tek fide için toprağın kök topunun altına kadar ıslandığını görmek. Karıkta su sırayı boydan boya doldurmalı, damlada ise ilk sulama normalden uzun tutulmalıdır.
Can suyu aynı zamanda sezonun ilk kök yatırımıdır. Fide bu suyla birlikte ne alırsa yeni toprakta ilk köklerini onunla kurar. Bu yüzden Proverim'in resmi takviminde 1. uygulama, fidenin 4–5 gerçek yapraklı olduğu bu dikim dönemine, topraktan konmuştur.

Sık sorulanlar
Domates can suyundan sonra ne zaman sulanır?
Domates can suyundan sonra genellikle toprak yüzeyi kurumaya başlayınca, birkaç gün içinde ikinci kez sulanır. Kumlu toprakta ve sıcak havada süre kısalır; ağır, killi toprakta uzar. Gün saymak yerine kök bölgesinin nemine bakın.
Domates fidesi neden solar, kurur, uzar, sararır?
Dikimden sonraki ilk iki haftadaki sorunların çoğu fizyolojiktir: sıcaklık, su, ışık ve kök tutunması. Hastalık şüphesi (kök boğazında çürüme, gövdede kararma, hızla yayılan lekeler) varsa il tarım müdürlüğüne ya da ziraat mühendisine danışın.
| Belirti | Olası neden | Ne yapmalı |
|---|---|---|
| Dikimden sonra solar | Can suyu az, kök topu kuru kaldı; alıştırılmadan güneşe çıktı | Kök bölgesini bol sulayın; birkaç gün öğle gölgesi verin |
| Kurur, yaprak kenarı yanar | Kökün dibine konan yoğun gübre ya da taze hayvan gübresi; sıcak rüzgâr | Gübreyi kökten uzaklaştırın, bol suyla yıkayın; tabanı dikimden önce karıştırın (gübreleme programı) |
| İncelip uzar (fide boylanır) | Fidelikte ışık az, sıcaklık yüksek, sık ekim | Uzamış fideyi gövdesini yan yatırarak derine dikin |
| Alt yapraklar sararır | Soğuk toprak, sürekli ıslak toprak ya da azot yetersizliği | Sulamayı azaltın, toprağın ısınmasını bekleyin; sararma rehberi |
| Uç yapraklar sararır, damarlar yeşil kalır | Kireçli toprakta demir alımı yavaşlar | Demir ve çinko eksikliği sayfasına bakın |
| Yaprak altı mora çalar | Soğuk toprakta fosfor alımı yavaşlar | Toprak ısınınca genellikle düzelir; fosfor sayfası |
| Gövde dipten kararır, devrilir | Hastalık şüphesi | Ziraat mühendisine danışın; sulamayı azaltın |
Sık sorulanlar
Domates fidesi sararması nasıl geçer?
Domates fidesi sararması çoğu zaman toprak ısınıp kök tutunduğunda kendiliğinden geçer. Toprağı sırılsıklam bırakmamak, kökün dibine yoğun gübre koymamak ve fideyi soğuk geceden korumak toparlanmayı hızlandırır. Sararma uç yapraklardan başlıyorsa demir eksikliği, alttan başlıyorsa azot ya da kök sorunu düşünülür.
Doğru dikim, yanlış dikim
Fideyi yaşatan dikim
- Alıştırılmış, 4–5 gerçek yapraklı fide
- Toprak 12–15 °C'ye ısınmış, don geçmiş
- Gövdenin bir kısmı toprağa gömülü
- Akşamüstü dikim, ardından bol can suyu
- Can suyunda Proverim (1. uygulama)
Fideyi yoran dikim
- Seradan doğrudan güneşe çıkan fide
- Soğuk, ıslak toprağa erken dikim
- Kök topu toprak yüzeyinde, havada
- Öğle sıcağında dikim, az can suyu
- Kökün dibine yoğun kimyasal gübre
Can suyunda ilk kök
Fidenin yeni toprakta ilk işi kök salmaktır. Proverim'in resmi domates takvimindeki 1. uygulama tam bu döneme, fide 4–5 gerçek yapraklıyken ve topraktan yapılır; en pratik yolu dikimdeki can suyudur. Bakanlık lisanslıdır (Tescil 2022TO2638; mL'de 5×10⁶ KOB) ve dikim gübrenizin yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Proverim'in kendi denemesi (marul, Ankara Üni. 2022): iklim odasında saksıda, 42. günde kök boyu 8,33 cm'den 27,44 cm'ye çıktı. Domates denemesi değildir; ilk kök dönemine etkiyi gösterir.
- Yeni kök: B. subtilis oksin (IAA) üretimiyle yan ve kılcal kök oluşumunu destekler
- Tutunma ve su: B. amyloliquefaciens kök bölgesine hızla yerleşir, ekzopolisakkaritle suyu kök çevresinde tutmaya yardım eder
- Dikim şokunda destek: B. pumilus stres etilenini dengelemeye, B. megaterium soğuk toprakta yavaşlayan fosfor alımına katkı sağlar
- Doz: bahçe/saksı her saksıya ayda bir toprağa 50 mL, yaprağa 30 mL; tarla/sera 1 L / 200 L su (2 dekara kadar), ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılıp aynı gün kullanılır; damlada sulamanın son 15–20 dakikasında, ardından 5 dk temiz su
- Sezonun devamı: çiçeklenme sonrası yapraktan (1 L / 300 L su), meyve tutumunda topraktan (1 L / 200 L su)

Sık sorulanlar
Sorunuz yoksa domatesinizin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderin, ziraat mühendisimiz baksın.
WhatsApp'tan sorDomates fidesi dikimi nasıl yapılır?
Domates fidesi, en az 1 hafta (ideali 2 hafta) dış ortama alıştırıldıktan sonra akşamüstü, gövdesinin bir kısmı toprağa gömülecek derinlikte dikilir; toprak elle bastırılır ve hemen bol can suyu verilir. Sırık çeşitlerde sıra arası 60–80 cm, sıra üzeri 50–60 cm bırakılır.
Domates fidesi ne zaman dikilir?
Domates fidesi, ilkbahar don tehlikesi tamamen geçip toprak ve hava sıcaklığı 12–15 °C'yi bulunca dikilir; sahilde Mart–Nisan, iç ve doğu bölgelerde Mayıs. Tohum bu tarihten yaklaşık 7–8 hafta önce fidelikte ekilir; bölge takvimi domates ne zaman dikilir sayfasında.
Domates fidesi dikiminden sonra sulama nasıl yapılır?
Domates fidesine dikimden hemen sonra kök bölgesini tamamen ıslatan bol can suyu verilir, sonraki sulama toprak yüzeyi kurudukça yapılır. İlk haftalarda toprağı ne kuru ne batak, hafif nemli tutmak hedeftir; ayrıntılar domates sulama sayfasında.
Domates fidesi can suyu nasıl verilir?
Domates fidesine can suyu, dikimden hemen sonra fidenin dibine, kök topunun altına kadar ıslanacak miktarda yavaşça verilir. Karıkta su sırayı boydan boya doldurmalı, damlada ilk sulama normalden uzun tutulmalıdır.
Domates fidesi neden solar?
Domates fidesi dikimden sonra çoğunlukla az verilen can suyu, alıştırılmadan güneşe çıkma ya da kökün dikimde zedelenmesi yüzünden solar. Akşam toparlanan sarkma normaldir; sabah da solgunsa kök bölgesini bol sulayın ve birkaç gün öğle gölgesi verin.
Domates fidesi neden kurur?
Domates fidesi genellikle kökün dibine konan yoğun gübre, taze hayvan gübresi, kuru kalan kök topu ya da sıcak rüzgâr nedeniyle kurur. Gövde dibinde kararma ve çürüme varsa hastalık şüphesiyle ziraat mühendisine danışın.
Domates fidesi neden uzar?
Domates fidesi fidelikte ışık yetersiz, sıcaklık yüksek ya da ekim sık olduğunda incelip uzar. Uzamış fide, gövdesi yan yatırılarak derine dikilirse gömülen kısımdan kök çıkarır ve toparlanır.
Domates fidesi kaç günde meyve verir?
Domates fidesi dikimden sonra genellikle 2–2,5 ayda ilk olgun meyveyi verir; çeşit ve sıcaklık bu süreyi değiştirir. Gün gün süreç için domates kaç günde meyve verir sayfasına bakın.
Bunlar da işinize yarar




Kaynaklar
- Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi. Domates Yetiştiriciliği (broşür, 2025). https://www.sanliurfa.bel.tr/uploads/2025/20250613141229-96547-39631.pdf
- University of Vermont Extension. Hardening Off Transplants (bilgi notu). https://www.uvm.edu/d10-files/documents/2026-04/HardeningOffTransplants_factsheet.pdf
- Utah State University Extension (2025). Starting Vegetable Seeds Indoors: Seeding, Culture and Transplanting. https://extension.usu.edu/yardandgarden/research/starting-vegetable-seeds-indoors-seeding-culture-and-transplanting
- Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi (2022). Proverim Mikrobiyal Gübre marul saksı denemesi (iklim odası, 42. gün). Firma deneme raporu.