Domateste potasyum: eksikliği, fazlalığı ve meyveye etkisi
Proverim ziraat ekibi · Güncelleme: 18 Kasım 2026

Domateste potasyum eksikliği belirtileri
Potasyum bitki içinde hareketlidir. Meyve doldukça bitki potasyumu yaşlı yapraklardan çeker; bu yüzden belirtiler hem alt yapraklarda hem de meyvede görülür.
01Alt yaprak kenarlarında sararma ve yanık
Yaşlı yaprakların kenarları önce sararır, sonra kahverengileşip kurur, kâğıt gibi olur. Yaprak uçları ve kenarları yukarı kıvrılabilir. Damarlar bir süre yeşil kalır.
02Alacalı kızarma
Meyve kızarırken bazı yerleri yeşil ya da soluk kalır, renk lekeli dağılır. Bu meyvelerin potasyum içeriği normal meyveden düşük bulunmuştur. Kızarmayı bozan diğer nedenler için: domates neden kızarmıyor?
03Sarı omuz
Sap çevresindeki "omuz" kısmı sarı-yeşil ve sert kalır, kızarmaz; kesince içinde beyaz, sert doku görülebilir. Potasyumun yanında çeşit ve sıcaklık da etkilidir.
04Meyve dolmuyor, tat sönük
Meyve küçük ve hafif kalır, iç boşluklu olabilir, tadı yavan olur. Potasyum, yaprakta yapılan şekerin meyveye taşınmasında görev alır. Tadı etkileyen öteki etkenler: domates neden tatsız olur?
05Bitki erken yorulur
Gövde zayıflar, bitki sıcağa ve susuzluğa daha çabuk düşer; yaprakların sararması meyve yükü arttıkça hızlanır.
Domateste potasyum ne işe yarar?
Potasyum, yaprakta üretilen şekerin meyveye taşınmasını, meyve hücrelerinin suyla dolmasını ve kızarma sırasında renk maddelerinin (likopen) oluşmasını destekler. Meyvenin rengi, sertliği, raf ömrü, şeker-asit dengesi ve Brix değeri potasyumla yakından ilişkilidir.
Yaprakta ise gözeneklerin açılıp kapanmasını düzenler. Potasyumu yeterli bitki suyu daha tutumlu kullanır, sıcak günlerde daha geç pörsür.
Domates, potasyumu çok kullanan bir bitkidir: meyvenin her tonu yaklaşık 3,5 kg K₂O'yu tarladan götürür. Verim arttıkça ihtiyaç da artar; yüksek verimli serada potasyum en çok verilen besinlerden biridir.

Belirti: eksiklik mi, fazlalık mı?
Potasyumda iki uç da sorun çıkarır. Fazlalığın belirtileri doğrudan değil, başka besinlerin eksikliği gibi görünür.
| Belirti | Eksiklik mi fazlalık mı | Ne yapmalı |
|---|---|---|
| Alt yaprak kenarında sararma, kahverengi yanık | Potasyum eksikliği | Yaprak/toprak analizi; analize göre potasyumlu gübre |
| Alacalı kızarma, sarı omuz | Çoğunlukla potasyum eksikliği (sıcaklık ve çeşit de etkili) | Meyve döneminde potasyumu analize göre artırın, meyveyi güneş yanığından gölgeleyin |
| Alt yaprakta damar arası sararma | Potasyum fazlası → magnezyum eksikliği | Potasyumu azaltın, magnezyumu dengeleyin. Bkz. magnezyum eksikliği |
| Meyve ucunda kahverengi-siyah leke | Potasyum fazlası → kalsiyum alımı zorlaşır | Potasyum/kalsiyum dengesini ve sulamayı düzeltin. Bkz. kalsiyum eksikliği |
| Yaprak uçlarında yanık, toprak üstünde tuz izi | Aşırı gübre, yüksek EC | EC ölçtürün, gübre yoğunluğunu düşürün |
Potasyum nitrat mı, potasyum sülfat mı?
Potasyum nitrat
- Potasyumla birlikte nitrat azotu verir.
- Suda çok iyi çözünür; damlama ve yaprak uygulamasında yaygındır.
- Büyüme ile meyve tutumunun birlikte yürüdüğü dönemde uygundur.
- Azot da verdiği için toplam azot hesabına katılmalı; fazlası yaprağı büyütür.
Potasyum sülfat
- Potasyumla birlikte kükürt verir, azot ve klor içermez.
- Meyve dolum ve kızarma döneminde, azotu artırmadan potasyum vermek için tercih edilir.
- Tuzluluğa duyarlı ortamlarda klorlu potasyum kaynaklarına göre daha uygundur.
- Kalsiyumlu gübrelerle aynı yoğun stok tankına konmaz (çökelti yapabilir).
Domateste potasyum eksikliği nasıl giderilir?
Analizle başlayın
Dikim öncesi toprak analizi, meyve döneminde yaprak analizi yaptırın. Potasyumun yanında magnezyum ve kalsiyumu da birlikte okuyun; üçü birbirini etkiler.
Potasyumu meyve dönemine göre planlayın
İhtiyaç meyve tutumundan itibaren hızla artar. Gübreyi tek seferde değil, meyve dolumu boyunca bölerek verin; miktarı analize göre belirleyin, etiketteki doza uyun.
Kaynağı döneme göre seçin
Büyüme sürerken potasyum nitrat, meyve dolum ve kızarmada azot eklemeden potasyum için potasyum sülfat düşünülebilir.
Suyu unutmayın
Potasyum köke suyla gelir. Kuru toprakta bol potasyum olsa bile bitki alamaz; düzenli sulama potasyum gübresinin yarısı kadar önemlidir.
Fazlasından kaçının
Belirti geçtikten sonra potasyumu artırmaya devam etmeyin. Fazlası magnezyum ve kalsiyumu bastırır, toprağın tuzluluğunu yükseltir.
Domateste potasyum fazlalığı neden sorun?
Potasyum, magnezyum ve kalsiyum köke aynı kapılardan girmeye çalışır. Toprakta potasyum çok olduğunda öbür ikisi geri kalır. Sonuç: alt yapraklarda magnezyum eksikliğine benzeyen damar arası sararma ve meyve ucunda kalsiyumla ilişkili kararma. Yani fazla potasyum, potasyum belirtisi olarak değil başka besinin eksikliği olarak görünür.
Bol potasyumlu "domates gübresi" ile yapılan yoğun gübreleme, bu dengesizliğin en sık nedenidir. Ayrıca fazla gübre toprağın tuzluluğunu (EC) artırır, kökün su almasını zorlaştırır. Potasyumda doğru hedef, meyve dönemine yetecek ama magnezyum ve kalsiyumu bastırmayacak dengedir.
Pratik bir kural: alt yapraklarda damar arası sararma ve meyve ucunda kararma aynı anda başladıysa, önce "eksik ne?" değil "fazla ne?" diye sorun. Gübre programınızda potasyum payı çok yüksekse, eksik görünen besini eklemek yerine potasyumu azaltmak daha hızlı sonuç verebilir.

Kızarma ve tat için güçlü kök
Verdiğiniz potasyumun ne kadarının meyveye gittiği, kökün ne kadar iyi çalıştığına bağlıdır. Proverim K gübresinin yerini tutmaz, gübre programınızın yerini almaz; verdiğiniz potasyumun köke ulaşmasına ve alınmasına destek olur.
Bağımsız araştırma (farklı suşlar): Yunanistan'da endüstriyel domateste (Katsenios ve ark., 2021) B. licheniformis tek başına bitki başına verimi kontrole göre %51,9 artırdı; B. pumilus ile Brix 4,0'dan 4,75'e çıktı. Sonuçlar o çalışmadaki suşlara ve koşullara aittir; ürün sonucu olarak sunulmaz.
- Potasyum alımına destek: B. licheniformis potasyum alımını destekler; dolgunluk, kızarma ve Brix tarafına katkı sağlar.
- Daha çok kılcal kök: B. subtilis oksin (IAA) ile potasyumu alan kök yüzeyini büyütür.
- Sıcakta dengeli bitki: B. pumilus ACC deaminaz ile sıcak ve tuz stresindeki stres etilenini dengelemeye yardımcı olur.
- Potasyumun en çok gerektiği an: 4–5 gerçek yaprakta topraktan · çiçeklenme sonrası yapraktan · meyve tutumunda topraktan.
- Gübreyle çakışmaz: potasyum nitrat/sülfat ile aynı tanka konmaz; arada en az 1 hafta bırakılır.

Sık sorulanlar
Sorunuz yoksa domatesinizin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderin, ziraat mühendisimiz baksın.
WhatsApp'tan sorDomateste potasyum eksikliği belirtileri nelerdir?
Alt yaprak kenarlarında sararma ve kahverengi yanık, meyvede alacalı kızarma ve sap çevresinde sarı kalan omuzdur. Meyve küçük, tadı yavan kalabilir.
Domateste potasyum eksikliği nasıl giderilir?
Toprak ve yaprak analizine göre potasyumlu gübre meyve dolumu boyunca bölünerek verilir, sulama düzenli tutulur. Etiketteki doza uyulur; magnezyum ve kalsiyum dengesi birlikte gözetilir.
Domateste potasyum ne işe yarar?
Potasyum meyvenin dolmasını, düzgün kızarmasını, tadını ve Brix'ini destekler. Yaprakta şekerin meyveye taşınmasını ve suyun tutumlu kullanılmasını sağlar. Ayrıntı: domates neden kızarmıyor?
Domateste potasyum ne zaman verilir?
Potasyum ihtiyacı meyve tutumundan itibaren hızla artar ve meyve dolumu boyunca sürer. Bu yüzden potasyum bu dönemde, tek seferde değil bölünerek verilir. Ayrıntı: domates gübreleme programı.
Domateste potasyum nitrat ne işe yarar?
Potasyum nitrat domatese potasyum ve nitrat azotu birlikte verir. Suda iyi çözündüğü için damlama ve yaprak uygulamasında, büyümenin sürdüğü meyve tutum döneminde kullanılır.
Domateste potasyum sülfat ne işe yarar?
Potasyum sülfat azot eklemeden potasyum ve kükürt verir. Meyve dolum ve kızarma döneminde, yaprağı gereksiz büyütmeden potasyum vermek için tercih edilir.
Domateste potasyum fazlalığı ne yapar?
Fazla potasyum genellikle magnezyum eksikliği (alt yaprakta damar arası sararma) ve kalsiyum eksikliği (meyve ucu kararması) olarak görünür, toprak tuzluluğunu da artırır. Düzeltmek için potasyumlu gübre azaltılır, magnezyum ve kalsiyum analize göre dengelenir.
Domateste potasyum oranı ne olmalı?
Tek bir sabit oran yoktur; ihtiyaç toprağa, döneme ve verime göre değişir. Doğru oran toprak ve yaprak analiziyle, potasyum-magnezyum-kalsiyum dengesine bakılarak belirlenir.
Domateste potasyum var mı?
Evet, domates potasyumca zengin bir sebzedir; meyvesinde en çok bulunan mineral potasyumdur. USDA verilerine göre 100 gram çiğ kırmızı domateste yaklaşık 237 mg potasyum bulunur.
Bunlar da işinize yarar




Kaynaklar
- Maynard, L. (2021). Reducing Blossom End Rot and Yellow Shoulder/Internal White Tissue in Tomato. Purdue University, Vegetable Crops Hotline 688. https://vegcropshotline.org/article/reducing-blossom-end-rot-and-yellow-shoulder-internal-white-tissue-in-tomato/
- University of Georgia Extension. Troubleshooting Cultural Problems in Tomatoes. Circular 1089. https://fieldreport.caes.uga.edu/publications/C1089/
- Tamil Nadu Agricultural University (TNAU) Agritech Portal. Tomato – Potassium deficiency. https://agritech.tnau.ac.in/horticulture/plant_nutri/tomato_potassium.html
- Katsenios, N. ve ark. (2021). Evaluation of Plant Growth Promoting Bacteria Strains on Growth, Yield and Quality of Industrial Tomato. Microorganisms 9(10): 2099. doi:10.3390/microorganisms9102099
- USDA FoodData Central. Tomatoes, red, ripe, raw, year round average (SR Legacy 170457). https://fdc.nal.usda.gov/