İçeriğe geç
Satın al

Domates bitkisinin yaprakları neden kıvrılır?

Proverim ziraat ekibi · Güncelleme: 18 Kasım 2026

Domates bitkisinin yaprakları neden kıvrılır?
Alt yaprakfizyolojik kıvrılma burada başlar
Uç yapraksararma + küçülme = uzmana danış
3Proverim uygulaması / sezon

Bitkinin kendini koruduğu kıvrılmalar

Fizyolojik kıvrılma bir hastalık değildir; bitkinin strese verdiği cevaptır. Yaprak kenarları yukarı doğru içe kıvrılır, yaprak kalınlaşır, deri gibi sertleşir ama rengi yeşil kalır. Çoğunlukla bitkinin alt ve orta kısmındaki yaşlı yapraklarda görülür.

  1. Sıcak ve güçlü güneş01

    Sıcak ve güçlü güneş

    Sıcak, kurak günlerde bitki terlemeyle kaybettiği suyu kökten yetiştiremez. Yaprağını rulo yaparak güneşe bakan yüzeyi küçültür, su kaybını azaltır. Sıcak geçince yapraklar çoğu zaman tamamen açılmaz ama yeni yapraklar düzgün gelir. Serada havalandırma ve gölgeleme için: serada domates yetiştiriciliği.

  2. Düzensiz sulama: bir kuru, bir sırılsıklam02

    Düzensiz sulama: bir kuru, bir sırılsıklam

    Toprak kuruyup sonra çok sulanınca ya da uzun süre ıslak kalınca kök zorlanır, su alımı dengesizleşir. Bitki buna da yaprak kıvırarak cevap verir. Çözüm düzenli, derin ve ölçülü sulamadır. Ayrıntı: domates sulama.

  3. Aşırı budama ve koltuk alma03

    Aşırı budama ve koltuk alma

    Bir seferde çok yaprak ya da koltuk almak bitkiyi şoka sokar; kalan yapraklar fazla güneş görür, ısınır ve kıvrılır. Yapraklar meyveyi ve birbirini gölgeler. Budamayı parça parça, serin saatlerde yapın; sıcak dalga sırasında budamayın. Doğru zaman ve yöntem: domateste koltuk alma ve budama.

  4. Rüzgâr ve sürekli sarsılma04

    Rüzgâr ve sürekli sarsılma

    Açık tarlada ya da yüksek balkonda sürekli rüzgâr alan bitki yaprağından hızla su kaybeder; yapraklar kıvrılıp sertleşir. Bitkiyi sırığa bağlamak, rüzgâr kıran ya da daha korunaklı bir köşe işe yarar.

  5. Fazla azot05

    Fazla azot

    Azotu fazla alan bitki çok yaprak yapar; yapraklar kalınlaşıp aşağı ya da içe doğru kıvrılabilir, bitki koyu yeşil görünür. Bu durumda meyve azalabilir. Gübre programını dengelemek gerekir: domates gübreleme programı.

  6. Ot ilacı (herbisit) sürüklenmesi06

    Ot ilacı (herbisit) sürüklenmesi

    Yakında çim, bağ ya da tarla ilaçlandıysa rüzgârla gelen hormon tipi ot ilacı yaprakları burar, uçları sivri ve çarpık yapar. Bu durumda yeni yaprakların düzelip düzelmediğini izleyin ve ziraat mühendisine danışın.

Fizyolojik kıvrılma mı, virüs/zararlı mı?

Fizyolojik (stres) kıvrılma

  • Alt ve orta kısımdaki yaşlı yapraklarda başlar
  • Yaprak yeşil kalır, kalın ve deri gibi olur
  • Bitki büyümeye, çiçek ve meyve vermeye devam eder
  • Sıcak, kuraklık, budama ya da rüzgârdan sonra ortaya çıkar
  • Koşul düzelince yeni yapraklar düzgün gelir

Virüs / zararlı şüphesi

  • Uçtaki genç yapraklarda başlar, yukarı kaşıklaşır
  • Yaprak kenarları sararır, yapraklar küçülür, buruşur
  • Bitki bodur kalır, boğum araları kısalır, çiçekler dökülür
  • Yaprak altında beyazsinek, yaprak biti gibi canlılar görülebilir
  • Sulama ve gübreyle düzelmez: il tarım müdürlüğüne ya da ziraat mühendisine danışın

Kıvrılmanın şekline göre hızlı teşhis

Yaprağın hangi yöne kıvrıldığı, bitkinin neresinde olduğu ve rengi birlikte değerlendirilir. Tek bir belirtiye bakarak karar vermeyin; birkaç gün izleyip yeni çıkan yapraklara bakın.

BelirtiOlası nedenNe yapmalı
Yaşlı yapraklar yukarı içe rulo, renk yeşil, yaprak sertSıcak, kuraklık, düzensiz sulamaSulamayı düzenleyin, malç serin, öğle güneşinde gölge verin
Budamadan birkaç gün sonra kıvrılmaBudama şoku, ani güneşlenmeBudamayı aşamalı yapın, sıcak günlerde erteleyin
Rüzgârlı tarafta sert, kıvrık yapraklarRüzgârla hızlı su kaybıSırık, bağlama, rüzgâr kıran
Koyu yeşil, kalın, aşağı kıvrık yapraklar; az meyveFazla azotAzotu kısın, gübre programını dengeleyin
Yeni yapraklar burulmuş, uçlar sivri ve çarpıkOt ilacı sürüklenmesiYeni sürgünleri izleyin, ziraat mühendisine danışın
Uç yapraklar kaşık gibi yukarı, kenarı sarı, bitki bodurVirüs şüphesi (beyazsinekle taşınan)İl tarım müdürlüğüne ya da ziraat mühendisine danışın
Tepedeki genç yapraklar küçük, kenarı kahverengi ve içe kıvrıkKalsiyumun genç dokuya taşınamamasıSulamayı düzenleyin; bkz. domateste kalsiyum eksikliği
Yaprak altında küçük canlılar, yapışkan tabaka, buruşmaZararlı şüphesiZiraat mühendisine danışın

Virüs ve zararlı kaynaklı kıvrılma: tarif edelim, teşhisi uzmana bırakalım

Türkiye'de domates yetiştiriciliğinde bilinen önemli bir sorun, beyazsineklerle taşınan domates sarı yaprak kıvırcıklık virüsüdür (TYLCV). Bu virüste genç yapraklar yukarı doğru kaşık gibi kıvrılır, kenarları sararır, yapraklar küçülür ve bitki bodur kalır; çiçek dökümü artar. Belirtiler ve hastalık hakkında ayrıntı için: TYLCV – domates sarı yaprak kıvırcıklığı.

Yaprak biti, akar ve beyazsinek gibi canlılar da emgi yaparak yaprakları buruşturabilir. Bu tür belirtilerde gübreyle sorun çözülmez ve hiçbir gübre bu sorunun ilacı değildir. Bitkiyi gözden geçirin, yaprak altına bakın, şüphe varsa il ya da ilçe tarım müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışın. Doğru teşhis, yanlış ilaç ve boşa giden emeği engeller.

Virüs ve zararlı kaynaklı kıvrılma: tarif edelim, teşhisi uzmana bırakalım

Fizyolojik kıvrılmada 5 pratik adım

Sulamayı düzene sokun

Az ve sık değil; toprağın kök bölgesini ıslatan, düzenli sulama. Damlamada süreyi sabitleyin, saksıda üst toprak kuruyunca sulayın.

Toprağı malçlayın

Saman, kuru ot ya da malç örtü toprağın hem nemini hem sıcaklığını dengeler.

Sıcak dalgada gölge verin

Serada havalandırma ve gölgeleme, balkonda öğleden sonra gölgesi kıvrılmayı azaltır.

Budamayı hafifletin

Koltukları küçükken alın, yaprak almayı bir seferde abartmayın; sıcak günlerde budamayı erteleyin. Adım adım: koltuk alma ve budama.

Azotu dengeleyin, kökü güçlendirin

Fazla azottan kaçının. Saçak kökü güçlü bitki suyu daha geniş bir alandan çeker, strese daha dayanıklı olur.

Sıcağa karşı güçlü kök

Sıcağı, rüzgârı ve budama şokunu bakım düzeltir. Ama strese dayanan bitki, kökü güçlü olan bitkidir: Proverim'in 5 Bacillus türü kök bölgesine yerleşir, suyun ve besinin alınmasını destekler.

Uç yapraklarda sararma ve küçülmeyle gelen kıvrılmada gübreye değil, uzman teşhisine ihtiyaç vardır.

  • Daha geniş kök, daha geniş su alanı: B. subtilis yan ve kılcal kök oluşumunu destekler
  • Kurak günlerde nemli kök bölgesi: B. amyloliquefaciens ekzopolisakkaritle kök çevresinde su tutulmasına katkı sağlar
  • Stresi dengeler: B. pumilus ACC deaminaz ile stres etilenini dengelemeye yardımcı olur
  • 3 dönem, sezon boyu destek: 4–5 gerçek yaprakta topraktan · çiçeklenme sonrası yapraktan · meyve tutumunda topraktan
  • Proverim'in kendi denemesi (marul, Ankara Üni. 2022): 42. günde kök uzunluğu 8,33 cm'den 27,44 cm'ye çıktı (saksı, iklim odası; domates denemesi değildir)
Proverim Mikrobiyal Gübre 1 litre

Sık sorulanlar

Sorunuz yoksa domatesinizin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderin, ziraat mühendisimiz baksın.

WhatsApp'tan sor
Domates bitkisinin yaprakları neden kıvrılır?

En sık nedeni sıcak, su stresi, aşırı budama ve rüzgârdır; bitki su kaybını azaltmak için yaprağını rulo yapar. Bu fizyolojik kıvrılma genellikle zararsızdır. Uç yapraklar kıvrılıp sararıyor ve bitki bodurlaşıyorsa virüs ya da zararlı şüphesiyle uzmana danışılmalıdır.

Domates yaprakları neden içe kıvrılır?

Yaprak kenarlarının yukarı ve içe kıvrılması çoğunlukla sıcak, kuraklık ya da düzensiz sulamadan olur ve alttaki yaşlı yapraklarda başlar. Aynı kıvrılma uçtaki genç yapraklarda sararma ve küçülmeyle birlikteyse beyazsineklerle taşınan virüs belirtisi olabilir; uzmana danışın.

Domates yaprak kıvrılmasına ne iyi gelir?

Fizyolojik kıvrılmaya en iyi gelen düzenli sulama, malç ve sıcak saatlerde gölgedir. Budamayı hafifletmek ve azotu abartmamak da yardımcı olur. Ayrıntı: domates sulama.

Domates yaprak kıvrılması ilacı var mı?

Fizyolojik kıvrılmanın ilacı yoktur, gerek de yoktur; sulama, gölge ve budama düzeltilince yeni yapraklar düzgün gelir. Virüs kaynaklı kıvrılmanın ise bilinen bir tedavisi yoktur; hasta bitkinin ne yapılacağı ve beyazsinekle mücadele için il tarım müdürlüğüne ya da ziraat mühendisine danışın.

Domates yaprak kıvrılması virüs mü?

Çoğu zaman hayır; yaprak kıvrılmasının büyük kısmı sıcağa ve su stresine verilen fizyolojik cevaptır. Genç uç yapraklarda kaşık gibi kıvrılma, kenar sararması, küçülme ve bodurluk birlikte görülüyorsa virüs ihtimali vardır; teşhis için ziraat mühendisine başvurun.

Domates fidesinde yaprak kıvrılması neden olur?

Fidede kıvrılmanın en sık nedenleri dikim şoku, ani sıcak ya da güçlü güneş, düzensiz sulama ve soğuk gecelerdir. Fide toprağa tutunup yeni yaprak verdiğinde çoğu zaman düzelir. Ayrıntı: domates fidesi dikimi.

Domates yaprakları neden buruşur?

Yaprak buruşması çoğunlukla yaprak biti, akar ya da beyazsinek gibi emgi yapan canlılardan, virüslerden veya yakında kullanılan hormon tipi ot ilacından kaynaklanır. Yaprak altını kontrol edin; sebep anlaşılmıyorsa ziraat mühendisine danışın.

Kıvrılan domates yaprakları düzelir mi?

Fizyolojik kıvrılmada eski yapraklar çoğu zaman tamamen açılmaz ama bitki zarar görmez ve yeni yapraklar düzgün gelir. Önemli olan yeni sürgünlerin sağlıklı olmasıdır.

Domates yaprak kıvrılması verimi düşürür mü?

Fizyolojik kıvrılma çoğu durumda verimi belirgin şekilde düşürmez; bitki çiçek ve meyve vermeye devam eder. Virüs kaynaklı kıvrılma ise ciddi verim kaybına yol açabilir, bu yüzden ikisini ayırt etmek önemlidir.

Budamadan sonra domates yaprakları neden kıvrılır?

Bir seferde çok yaprak ve koltuk alınınca kalan yapraklar fazla güneş alır, bitki şoka girer ve yapraklar kıvrılır. Budamayı aşamalı ve serin saatlerde yapın. Ayrıntı: domateste koltuk alma ve budama.

Bunlar da işinize yarar

Kaynaklar
  1. University of Illinois Extension (2018). What causes rolling and wilted tomato leaves? https://extension.illinois.edu/blogs/good-growing/2018-06-20-causes-rolling-wilted-tomato-leaves
  2. University of Delaware, Weekly Crop Update. Physiological Leaf Roll. https://sites.udel.edu/weeklycropupdate/?p=20422
  3. University of Georgia CAES Newswire. Tomato leaf roll. https://newswire.caes.uga.edu/story/4463/tomato-leaf-roll.html
  4. Altan, B. Yaygın Virüs Hastalık Belirtileri (broşür). Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM. https://arastirma.tarim.gov.tr/alata/Belgeler/brosurler/brosur2022/YaygınVirüsHastlıkBelirtileri-BülentALTAN.pdf
Domates gübresiProverim · 949 TL'denSatın al